Diğer bir dikim şekli ise plantuvar ile dikimdir. Plantunar ile ilk önce çukur açılır, daha sonra fide bu çukur içerisine yerleştirilerek toprak sıkıştırılır. Bu dikim şeklinde önemli olan toprakta hava boşluğu kalmamasıdır. Aksi halde fide tutum oranı düşer. Daha sonra sulama sistemi çalıştırılarak can suyu verilir. Dikimden sonra ilk 15-20 gün gelişme yavaştır. Daha sonra hava şartlarına da bağlı olarak hızlı bir gelişme başlar.

3- SULAMA

Enginar bitkisi, gelişme ve büyüme döneminde toprak üstü aksamının büyük ve kök sistemin derin olması nedeni ile yüksek miktarda suya ihtiyaç duymaktadır. Ancak ülkemiz koşullarında bu dönem kış aylarına rastladığından, kış mevsiminde de genellikle yeterli yağış bulunduğundan bu durum sorun yaratmaz. Yağışların yetersiz kaldığı durumlarda sulamaya başvurulur.Buna karşılık yaz aylarında dinlenmeye giren bitkilerin sürmelerini uyarmak için sonbahar aylarına yakın dönemde bir uyandırma sulaması genellikle zorunlu olmaktadır. Çok yıllık bir sebze olan enginarda yıllık vejatasyon sıcaklık ve su faktörüne bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Genellikle 9-10 ay süren bir vejatasyon devresine sahip olan enginarda 2-3 aylık bir dinlenme devresi görülür. Yaz aylarına rastlayan bu dinlenme devresinde aşırı sıcaklık ve kuraklıktan üretim yapılamaz. Yaz başlangıcında enginara verilen su kesilerek, bitki dinlenmeye bırakılır. Yazı toprak altında geçiren enginarda yaz sonuna doğru sulamanın başlaması ile birlikte gelişme başlar. Bu işleme uyandırma adı verilmektedir.
 

Uyandırmanın doğru zamanda yapılması erkencilik ve kalite açısından çok önemlidir. Geç sulamalar üretimin başlamasını geciktirir, daha fazla gecikme durumunda ise bitkilerin kışın ulaşacakları maksimum büyüklüğe ulaşmaları engellenir, sonuçta özellikle erkenci verimde önemli azalmalar olmaktadır.
 

Erken uyandırılan enginarda yüksek sıcaklığın etkisi ile atrofik başlar oluşur. Bu başlar çok küçük olup çiçek tablası gelişiminin eksik olması nedeni ile pazar değerini yitirmektedir. Ayrıca bazı başlar normal ölçülerde olmalarına rağmen brakte yapraklarında düzensiz şekiller oluştuğundan ticari değerleri yoktur.

Uyandırma sulaması genellikle Ağustos –Eylül aylarında yapılmaktadır.

         
Diğer taraftan baş büyüklüğü ve kalitesi için su gereklidir. Başların oluşumu sırasındaki su noksanlığı, başların kalitesinde azalmaya sebep olur.Aynı zamanda enginar suya fazlasıyla hassastır.Bu bakımdan ağır topraklarda sulama arklarının sonunda mutlaka bir drenaj kanalına ihtiyaç vardır.

         
Su faktörü, uyandırma suyu zamanı, sulama sıklığı yanında, uygulanan değişik sulama rejimleri ile de etkili olabilmektedir. Kısa sulama aralıkları, büyük su volümleri ile üründe artış, gelişme ve büyümede erkencilik sağlandığını belirtmektedir.

         
Sulama sistemi olarak karık sulama, yağmurlama sulama ve damlama sulama sistemleri uygulanabilir. Ancak diğer tüm tarım ürünlerinde olduğu gibi enginarda da, işçiliği azaltması, gübrelemenin homojen yapılabilmesi, erkenciliği arttırması ve diğer bir çok olumlu özeliklerinden dolayı damlama sulama sistemi tercih edilirse daha iyi sonuç alınır.

4-GÜBRELEME

Zayıf topraklarda verimi arttırmak amacı ile gübreleme çok önemlidir. Gübre isteği toprağın içerdiği organik maddeye bağlıdır. Zayıf topraklarda ilk tesis kurulurken dekara 4-5 ton çiftlik gübresi verilmesi faydalı olur.

Toprağa verilecek kimyasal gübre miktarının belirlenmesi için ise mutlaka toprak analizleri yapılmalıdır. Toprak analizlerine göre belirlenecek fosforlu ve potasyumlu gübrenin tamamı, azotlu gübrenin ise 1/3’lük kısmı dikimden önce toprağa verilir. Azotlu gübrenin kalan 1/3’ü gelişme döneminde, son kalan kısım ise hasat döneminde toprağa verilir.
 

Enginarda 100 kg ürün  başına ,1.9 kg N, 0.3 kg P₂O₅ ve 2.4 K₂O’a ihtiyaç duymaktadır. Yapılan bir çalışmada ise topraktan, 18 kg/da Ca,16 kg/da Na,3 kg/daMg,0.5 kg/da Fe,0.03 kg/da Zn,.1.7 kg/da Cu ve 0.06 kg/ha Mn kaldırdığı görülmektedir.
 

Ülkemiz topraklarında Çinko eksikliği sık rastlanan bir durumdur. Bu nedenle başlar görülmeye başladıktan sonra, yapraktan uygulanacak çinko gübrelemesinin büyük faydası olacaktır.

5-ÇAPALAMA

Enginarda çapalama işlemi diğer bir çok sebzede olduğu gibi mutlak yapılması gerekli bir işlem değildir. Genelde sadece yabancı ot temizliği amacıyla yapılır. Çapalama işlemi ile toprak havalanır. Toprağın havalanması, kök gelişimini olumlu etkiler, bu durum bitki gelişimine de yansır.

6- DİP SÜRGÜNÜ TEMİZLİĞİ:

Enginarın toprak altı gövdesi üzerinde bir çok göz bulunmaktadır.  Ağustos  ayında uyandırma suyunun verilmesi ile birlikte bu gözler uyanır ve sürgün oluşturur. Bir ocakta 2-3 sürgün bulunması gerekirken, gelişen sürgün sayısı enginar kökünün büyüklüğüne göre 10’un üzerine çıkabilmektedir. Çok sayıda olan bu sürgünlerin hepsinin gelişmesine izin verilirse bitki bu sürgünlerin hepsini besleyemez, ürün miktarı çok düşer ve hastalık ve zararlıların gelişimi için uygun ortam hazırlanmış olur. Bu nedenle bu sürgünlerden en iyi gelişmiş olan 2-3 tanesi bırakılarak geri kalanlar sökülerek alınır.

7- GİBBERELLİK ASİT UYGULAMASI:

Ege ve Akdeniz bölgelerindeki enginar üretiminde erkencilik çok önemlidir. Özelikle ‘Sakız’ çeşidinin üretiminde erkenci ürün pazarlarda çok yüksek fiyatlarla alıcı bulmaktadır.

Enginar üretiminde kullanılan gibberellik asit uygulamasının erkencilik üzerine olumlu etki yaptığı belirlenmiştir. Bitkinin 4-5 yapraklı olduğu dönemde 15 gün ara ile 30 ppm’lik gibberellik asit uygulamasında başarılı sonuçlar alınmaktadır.

^ Başa Dön ^