B- ENGİNARDA KIVIRCIK BODURLUK VİRÜSÜ

ETMEN::::::::::Artichoke curly dwarf virus (ACDV)

Belirtiler

Bu virüs, bitkinin büyüme ve vigorunda önemli azalmaya, gelişiminde şiddetli gerilemeye neden olur. Yaprağın şekli bozulur, rengi koyulaşabilir ve yaprakta nekrotik leke ve kısımlar meydana gelir. Başlar deformasyona uğrar,dolayısıyla pazarlanamaz. Bulaşık bitkilerde verim %40’a kadar azalır. Şiddetli zarar gören bitkiler ölebilir.

Hastalığın değerlendirilmesi

Bu virüsün potexvirüs grubu üyesi olması olasıdır. Bu virüs için bir vektör tanımlanamamıştır. Hastalıklı bitkiden alınan üretim materyalleri hastalığın yayılmasına sebep olur. Bu virüsün bulaştığı bütün bitkilerde 2. bir virüsünde bulaştığı belirlenmiştir. Bu nedenle hastalığın belirtileri tam olarak saptanamamaktadır. Tarlada, enginar kıvırcık virüsünün doğal konukçusunun sadece enginar olduğu bulunmuştur. Deneme koşulları altında, Enginar kıvırcık yaprak virüsü, Asteraceae familyası sebzelerine, ayçiçeğine ve devedikenine bulaşabilmektedir.

Mücadele

Eğer üretim sürgünlerle yapılıyorsa, sadece hastalıksız materyaller kullanılmamalıdır. Enginar kıvırcık yaprak virüsünün tohum kaynaklı olabileceğine dair hiçbir kanıt yoktur. Bu nedenle üretimde tohum ve bundan elde edilen fidelerin kullanımı yeni üretim alanlarında problemlerin çıkmasını engelleyebilir.

Kimyasal kontrol yoktur.

C- ENGİNARDA BOTRYTİS ÇÜRÜKLÜĞÜ ( Kurşuni küf)

ETMEN:::::::::::::: Botrytis cinerea

Belirtiler

Botrytis cineare’nin zararlanan enginar yapraklarında kolonizasyon yeteneği güçlüdür. Ancak asıl korkulan fungusun brakte yapraklarına bulaşmasıdır. Bu fungus genelde sümüklü böcek, salyangoz, soğük yada diğer etmenler nedeni ile zarar görmüş olan brakteleri istila eder. Enfekte olan braktelerin dış yüzeyleri kahverengine dönüşür. Braktelerin iç yüzeylerinde gri oluşumlar meydana gelir.

Hastalığın tanımlanması

Fungus, çürümüş organik mataryel içinde ve enginar tarlaları etrafında hayatını sürdürür. Botrytis çürüklüğü genellikle 20-25 ⁰ C ,rutubetli (%90-95), yağmurlu havaları izleyen periyotlarda daha şiddetli görülür. Bu hastalık içinde endişe yaratır çünkü zararlanan ya da uygunsuz depolanan enginar başlarında depolamada da belirtiler gelişebilir.

Mücadele

Böcekler ya da diğer omurgasızların zararından tomurcuklar korunmalıdır.

Elle hasat uygun bir şekilde  , bitkiye zarar vermeden yapılmalıdır. Hastalıktan zarar görmüş bitkiler sökülerek imha edilmelidir. Hasattan sonra sklerotların toprağa karışmasını önlemek için bitki artıkları tarladan uzaklaştırılmalıdır.

D- BAKTERİYAL YUMUŞAK ÇÜRÜKLÜK HASTALIĞI

ETMEN:::::::::::::::: Erwinia chrysanthemi

Belirtiler

Bakteriyal taç çürüklüğü bitkinin gelişimini engelleyebilir. Hastalık tarlada enginarların tarlada baş bağladığı dönemde, nemli, soğuk ve dolu gibi iklim olaylarından sonra görülür. Başlangıçta enginar çiçek goncasındaki yaprak kısmının siyahlaşıp çürümesiyle kendini belli eder. Hastalığın ileriki aşamalarında bitki tamamen çökebilir. Bitkinin merkezindeki yeni yapraklar büyüyemez, kahverengileşir ve çürür. Sürgün ve kök dokusu yumuşak, çürüktür ve kahverengiye dönmüştür. Bulaşık sürgünler kesilip iç dokusu incelendiğinde hemen tanınır. İç doku tamamen kararmıştır. Kesimden sonra bulaşık bitkiler, sağlıklı bitkilere göre daha yavaş büyümeye devam ederler.

Hastalığın tanımlanması

Bu hastalığın gelişimiyle ilgili elimizde az bilgi mevcuttur. Araştırmacılar bu hastalığın kesim aletleri ile bulaştığını ve yayıldığını söylemektedirler. Üretimde hastalıklı dip sürgünlerinin kullanılması, hastalığın yeni kurulan bahçeye de bulaşmasına sebep olur. Bu bakteri hem bitki dokusunda hem de ölü organik materyalde hayatta kalabilir. Bitkiye girişi çeşitli faktörlerin etkisiyle açılan yaralarla olur. Bilhassa don, dolu olaylarının görüldüğü aylarda hastalık şiddetli bir yayılma gösterir ve zarar oranı artar. Salyangoz ve çeşitli sineklerde bulaşmaya neden olur.

Mücadele

Üretimde bulaşık bitkiler kullanılmamalıdır. Yıllık üretilen enginarlarda üretimin fide yada tohumdan yapılması bu hastalığın gelişimini engeller. Sakız çeşidi bu hastalığa karşı duyarlıdır. Bu hastalığın Ege bölgesinde yaygın olduğu saptanmıştır.

İlaçlı mücadele mümkün değildir.

E- ÇÖKERTEN

ETMEN::::::::::::::Pythium spp.

Belirtiler

Son dönemde enginarın tohum ile üretimine başlanmış olup, fide üretimi sırasında bitkilerde solgunluk ve çökme görülmektedir. Fideler, toprakla temas eden kök boğazlarından itibaren yatarlar. Kök ve gövde dokusu rengini kaybeder ve çürür. Aşırı infekte olan fideler nadir olarak iyileşir, genelde ölür.

Hastalığın değerlendirilmesi

Çökerten ıslak toprak koşullarında ortaya çıkar.

Kültürel önlemler

Toprağı aşırı sulamadan kaçınmak gerekir. Drenajı iyi yapılmalıdır. Eğer imkan varsa damlama sulama kullanılmalıdır. Gereksiz yere fazla azotlu gübre verilmemelidir. Hasta fideler ayıklanmalıdır.

*Hastalık durana kadar haftada bir 2-3 ilaçlama yapılır.İlaçlamanın arkasından temiz su ve bahçe süzgeci ile sulama yapılmalıdır.

F- KÜLLEME

ETMEN:::::::::::::::::::: Leveillua taurica, Erysiphe cichoracearum

Belirtiler

Enginarda küllemenin iki tipi görülür. Leveillula taurica, daha fazla görülmektedir ve asıl olarak yaşlı yaprakların alt taraflarında kolonize olurlar. Yaprakların alt kısımlarına dikkatli bakıldığında sporların terk başına yada çok kısa zincirler halinde meydana geldikleri görülür. Bununla beraber yaprakların çok miktardaki beyaz tüylerini örtebilir. Aşırı bulaşık yapraklar önce sarıya sonra kahverengiye döner. Zamanla kahverengi yapraklar kurur. Leveillula sadece yaşlı yapraklara bulaşır. Daha genç yapraklar olgunlaşıncaya kadar bulaşmadan kaçar. Kışı yaprak üstünde geçirir. Ilıman bölgelerde yeşilliğini muhafaza eden bitki dokularında kışlar, ilkbaharda bitkiye bulaşır. Yaz boyunca hastalığın yeni bitkilere bulaşması devam eder.

Erysiphe cichoracearum ‘un sebep olduğu külleme daha az şiddetli belirtilere sebep olur. Bu fungusun sporları , brakte yapraklarının dış kısmında ve yaşlı ve genç yaprakların üst kısmında gelişir( özellikle yaşlı yapraklar üzerinde).Sonra bu lekeler birleşerek yaprağın her iki yüzeyini, yaprak sapını ve gövdeyi kaplar. Sporlar uzun zincirler halinde ve bol miktardadır.Önce beyaz renkli bir toz halindedir, zaman ilerledikçe esmerleşir.Temel doku kahverengine döner.Bulaşma için en uygun sıcaklık 27 ⁰C’dir.

Hastalığın değerelendirilmesi

Sporlar rüzgarla dağılır. Sonuçlar, enginarda görülen L. Taurica’nın, domates ve diğer konukçularda görülen L.taurica’dan farklı ırktan olduklarını göstermektedir.

Mücadele

Kimyasal mücadele

Eğer belirtiler erken görülebilirse, hastalığın gelişimi haftalık olarak gözlenmeli, hastalık şiddetli boyutlara ulaşmadıkça fungusit kullanılmamalıdır.

^ Başa Dön ^