Mücadele

- Hasat sonrası bitki artıkları yok edilmelidir.

Hanımböceği gibi doğal savaşcıları vardır.

Kimyasal mücadele

Yüksek hava sıcaklığı ve yüksek nisbi nem (%98-100) dönemlerinde enginar afidinde salgın görülebilir. Bu koşulların görüldüğü dönemlerde tarlanın izlenmesi yoğunlaştırılarak haftada bir yapılamalıdır. Bu afid, populasyon miktarı düşük iken, daha yaşlı yaprakların alt kısımlarında kalır, populasyon miktarı arttıkça bitkinin diğer kısımlarına yayılır.Populasyon miktarımın her yaprakta 3 afide ulaşması uygulamanın başlaması için eşik sayılabilir.Bu populasyon değerlerinde, izole edilen bitkilerde ballık görülmeye başlayacaktır. Kısa bir süre içinde istila daha fazla göze çarpar, büyük oranda ballık gelişiminden ötürü siyaha dönme vardır.

B- ENGİNARDA GÖRÜLEN DİĞER YAPRAK BİTLERİ

1- Yeşil şeftali afidi: Myzus persicae

2- Siyah fasülye afidi:Aphis fabae

3- Bezelye afidi: Acyrtosiphon pisum

Zararlının tanımı

Afidin çeşitli türleri enginar bitkisinde bulunabilir. Bu afid türleri, açık yeşilden siyaha farklı renklerde, farklı şekil ve büyüklüklerdedir. Hepsi yumuşak vücutlu böceklerdir. En önemli afid zararlısı enginar afididir. Diğerleri, şeftali afidi, bezelye afidi ve siyah fasülye afididir. Bunlar enginar yaprakları altında bazende yaprak saplarında kalabalık koloniler halinde bulunur.

Yeşil şeftali afidi yıl boyunca seyrek olarak görülür.Papulasyon alt yapraklarda başlar.Ağır salgınlarda tüm bitki üzerinde görülebilir. Merkez sahilde, papulasyonlar, ilkbahar,sonbahar, yaz-kış bitşlerinde pik yapar.Bahar populasyonları, yabancı otlarda, işlenmeyen alanlarda konaklar ve mart-nisanda enginara taşınır.

Zararı

Enginar yaprak bitinden farklı olarak, yeşil şeftali afidinde üründe düşme ve yapraklarda sararma görülmez. Zarar sadece dış görünüşle ilgilidir, baştaki dış brakteleri bozar. Hafgif salgınlarda paketlemeden önce başların yıkanması ile yok edilebilir. Bununla beraber üreticilere tarlada paketlemeyi tercih ettiğinden küçük salgınlar bile ekonomik kayıplara sebep olabilmektedir.

C- MOLLUKS (SÜMÜKLÜ BÖCEK VE SALYANGOZ)

Kahverengi bahçe salyangozu:::: Helix aspersa

Gri bahçe sümüklü böceği::::::::: Agriolimax reticulatus

Zararlının tanımı

Sümüklü böcek ve salyangoz aynı biyolojik yapıdadır, sadece salyangozda buluna dışsal spiral kabuk, sümüklü böcekte yoktur. Bu böcekler sürünerek ilerlerler ve bu sırada bahçede bıraktıkları parlak salgı bahçede bu zararlının varlığını kanıtlar. Rutubetin yüksek olduğu gece saatleri ve sabahın erken saatlerinde daha aktiftirler. Yıl boyunca zarar verebilirler. Yılda altı defaya kadar yumurtlayabilirler.

Zararı

Sümüklü böcek ve salyangozun çok yıllık enginardaki zararı özellikle kışın ortaya çıkar. Genç ve erişkinlar bitkinin bütün parçalarıyla beslenirler. Büyük salgın görülen bahçelerde yapraklar üzerine gülle atılmış gibi bir çok delik görülür. Brakteleri yiterek baş kısmına zarar verirler. Bu zarar sonucu siyaha döner ve kalite ve pazarlana bilirlik büyük ölçüde düşer.

Kültürel mücadele

Dip sürgünlerinin alınması molluks populasyonunun azalmasına yardım eder. Sürgünlerin yüzeysel kesildiği yada kesilmediği bölgelerde zarar artar. Gün içerisinde mollukslar, yabancı otlar altında yada bitliler altında saklanır. Ayrıca daha ağır topraklarda yetiştirilen enginarlar molluks zararına hafif topraklarda yetiştirilenlere göre daha dayanıksızdır. Sık toprak işleme sümüklü böcekleri öldürerek ve onların yumurtalarını doğal düşmanları olan böcek ve kuşlara karşı savunmasız bırakarak istilayı önlerler.

Mücadele

Bu zararlılarla tarlada yıllık mücadelenin yapılması gerekir. Çok yıllık enginarlarda dipsürgünü alımından hemen sonra tuzaklar hazırlanır. Yemlerin,direkt olarak bitki üzerine yada bitki yakınındaki toprak üzerine yığın şeklinde uygulanmasından kaçınılmalıdır.Bu işlem 2-3 hafta arlıklarla devam ettirilmelidir.

D- KIRMIZI ÖRÜMCEK

Tetranychus urticae

Zararlının tanımı 

Yumurtalar, yeni yumurtladığında, küresel, parlak ve renksizdir.Daha sonra beyaz incimsi bir şekil alır. Nimfler, erişkin erkekler ve üreme çağındaki dişiler oval şekilli, sarı yada yeşil renklidir. Vücutlarının her kenarında 1 yada daha fazla koyu benek vardır ve abdomenin üzeri beneksizdir. Çiftleşme ve yumurtlama sahil bölgelerinde yıl boyunca devam eder.

Zararı

Enginarda bazen zarar görülmektedir. Çok küçük oluşları ve gizli beslenme alışkanlıklarından dolayı, örümcekler enginar yapraklarını yer fakat çok geniş alanlara yayıldıkları halde, çok büyük populasyon oluşturuncaya kadar fark edilemezler.

Örümcekler bitki özsuyunu emerek beslenirler. Beslenmenin ilk işareti yaprakların alt yüzeylerinde beyazımsı sarı noktaların görülmesidir. Noktalar genelde yaprakçıkların büyük damarları boyunca uzun demetlerde görülür. Zararın artmasıyla damar araları sararmaya başlar, sonuç olarak yaprak tamamen sararır, kahverengiye döner ve sonunda dökülür. Yapraklarda örümcek ağı görülür. Eğer salgın şiddetliyse, bitkinin fotosentez kapasitesi azalır ve uzun cansız yapraklarla bitki zayıf görülür. Salgın başlara yayılabilir, zararlanan başın yüzeyinde beyaz noktalar görülür ve örümcek ağı ile örtülüdür.

E- BEYAZ SİNEK

Bernisia argentifolli

Zararlının tanımı

Beyaz sineğin erişkinleri çok küçüktür. (0.06 inç-1.5 mm uzunluk)Beyaz kanatlarıyla sarımsı bir böcektir. Beyaz sinekler genellikle yaprakların alt taraflarında bulunur. Bitkiye dokunulduğunda hızlıca uçarlar. Küçük oval yumurtaları vardır, ilk larva döneminde bacak ve antenleri hareketlidir.

Zararı

Beyaz sinek genelde sıcak iklimlerde, yıllık olarak yetiştirilen bitkilerde problem yaratır. Beyaz sinek yapraktan beslenirken yaprak yüzeyine yapışkan tatlı bir sıvı bırakır. Bu madde karaballık oluşumuna neden olur. Enginar fidelerinin büyümesi yavaşlar.

Kültürel önlemler

Enginar tarlaları, pamuk ve kavun tarlalarından en az 1.5 mil uzağa kurulmalıdır. Hasattan sonra bitki artıkları yok edilmelidir çünkü bunlar beyaz sineğe sığınaklık eder. Yabancı otlarda beyaz sinek ve virüslere yataklık etmektedir. Araştırmalar göstermiştir ki yağmurlama sistemi beyaz sinek ve virüs oranını azaltır.

Mücadele

Tarla sınırları rutin olarak kontrol edilmelidir. Çünkü salgın ilk olarak buralardan başlar. Yakınlardaki konukçu bitkilerde sorun görüldüğünde, hızlı bir populasyon artışı için alarm verilmelidir. Bu kritik periyotta, bahçe haftada 2 kez kontrol edilmelidir. Yapışkan tuzaklar tarlaya ilk beyaz sinek göçünü ortaya çıkarmada etkili olabilir. Bunlar hafif salgınların kontrolünde önemlidir. Eğer daha büyük bir salgın, tarla merkezinden fazla tarla sınırlarında görülüyorsa, ilaçlama sadece tarla sınırlarında yapılır. Bu hem harcamayı azaltır, hem de tarladaki faydalı böceklerin korunmasını sağlar.

F- ENGİNAR TIRTILLARI

Pancar tırtılı:::: Spodoptera exigua

Armyworm:::::Pseudaletia unipuncta

Sarı çizgili tırtıl:::Spodoptera arnithogalli

Zararlıların tanımı

Pancar tırtılı; yumurta kümelerini diğerlerinden ayıran pamuksu bir görünüşe sahiptir. Soluk yeşil renkli bu tırtıllar erken dönemlerde sürüler halinde beslenirler. Daha büyük larvalar yeşilden siyaha değişen renklere sahiptirler ve genellikle iki kenarları boyunca geniş çizgi uzanır. Bunların yeni çıkmış yetişkinlerine yıl boyunca rastlanabildiği halde, en yüksek populasyon oranlarına bahardan geç yaz dönemine kadar uzanır.

Armyworm larvalarının renkleri değişkendir, genellikle koyu yeşil yada gri olur ve her kenarda 3 geniş çizgi bulunur. İlk çıkıştaki larvaların ilmiksi bir görünüşleri vardır. Fakat daha yaşlı larvalar diğer kurtlar gibi görülür. Bu böcekler kış koşullarını toprakta ve bitki artıkları altında geçirir. Baharda beslenmek için çıkar ve daha sonra toprakta pupa olur. Erişkin dişi kelebekler küçük beyaz yumurtalarını küme ya da sıra halinde yumurtlar ve yumurtalar yaprak kıvrımları üzerine yapışkan bir sıvı ile tutturulur.

Sarı çizgili kurtlar 2 çıkıntılıdır ve kenarlarında parlak sarı çizgiler bulunur. Sarı çizgili tırtıl olgunlaştığında uzunluğu 1.5-2 inç kadardır. Yumurtalar gri pamuksu bir materyalle örtülmüştür ve kümeler halindedir.

G- ENGİNAR KURDU

Platyptilia carduidactyla

Zararlının tanımı

Enginar kurdunun erişkinlerinin rengi, soluk sarıdan kahverengi soluk sarıya değişir. Bir kanadı 18-31 mm (0.75-1.25 inç) genişliğindedir. Ön ve arka kanatların her ikiside loblara bölünmüştür, kanatlar parçalı görünüşlüdür. Arka kanatlar saçaklıdır.

Erginlerin cinsiyet oranı1:1’dir. Dişiler ortalama 245 yumurta bırakır. Yumurtalar genelde yaprak altlarında nadir olarak tomurcuk saplarında bulunur. Yeni bırakılan yumurtalar yaşlandıkça yeşilimsi sarıdan turuncuya döner, parlak ve çok küçüktür (0.5 mm)

İlk çıkışta larvalar 1 mm uzunluğunda ve soluk sarıdır. Vejatatif sürgünlerin ön yapraklarında beslenir. İlk deri değiştirdikten sonra larva yaprak saplarında tüneller açmaya başlar. Bazı yeni yumurtadan çıkan larvalar, yumurtadan çıktıktan hemen sonra yaprak damarlarına girebilir ve yaprak petiolüne taşınabilir. Eğer tumurtalar tomurcuk sapına yada direkt olarak tomurcuk içerisine bırakılırsa, yumurtadan çıkan larva tomurcukla beslenmeye başlar. Her sonraki deri değiştirmede larva tomurcuğun merkezine ulaşmaya çalışır.

Larva4-5 dönem geçirir. Larvanın ilk ve son dönemlerindeki rengi aynıdır sadece büyüklüğü artar.Larva son dönemde beyazdan uzaklaşarak sarımsı pembeye döner, uzunluğu 1.5 cm’dir. Pupa oluştuğunda larva beslenmeyi keser ve genellikle toprak altındadır. Pupa öncesi dönemin ilk kısmında çok aktiftir. Pupalaşma için uygun yer arar. Pupalar genellikle, bitki artıklarında ve kurumuş yaprak katlarında görülür. Uzayan pupa sarımsı kahverengidir, zaman geçtikçe koyulaşır.

Zararı
 

Larva bitkinin her parçasıyla beslenir, fakat ekonomik zarar başlara zarar verdiğinde ortaya çıkar. Başları pazarlanamaz hale getirir. Bazen bitkinin gelişen sürgünlerine de zarar verir, bununla beraber tekrar iyileşme görülür. Larva toprak altı kısımda zarar yapabilir. Eğer bulaşık kökler üretimde kullanılırsa, zararlı yeni kurulan tarlada hemen gelişir.

Kültürel kontrol

Enginar kurdunun populasyonunun artmaması için korunma çok önemlidir. Toprak yüzeyinin 2-3 cm altından kesilen bitkiler ince ince parçalanarak toprağa karıştırılır, bu uygulama ile enginar kurdunu %95 azaltmak mümkündür. Bununla beraber tarlalar arasında erişkin göçü olabilir.

Hasat yaza doğru kaydıkça risk artar.

^ Başa Dön ^